หน้าแรก      แนะนำสำนักงาน      ทำเนียบผู้บริหาร       อัตรากำลัง       ติดต่อเรา       แผนผังเว็บไซต์   
สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานคร มุ่งมั่นพัฒนาเกษตรกรให้มีรายได้ ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง หล่อเลี้ยงชุมชนเมืองอย่างยั่งยืน
         
       
สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานครนำร่องส่งเสริม BKK model
เปิดชมแปลงสาธิตวิธีทำเกษตรตามสไตล์คนเมืองด้วยการปลูก
ผักปลอดภัยผักไฮโดรโพนิกส์และการเพาะเห็ดโดยการ
ประยุกต์ นำวัสดุเหลือใช้ต้นทุนต่ำเป็นภาชนะปลูกผัก
ในพื้นที่จำกัดเสริมสร้างสุขภาพของชุมชนคนเมืองกรุง
ด้วยการผลิตและบริโภคพืชผักสะอาด ปลอดภัย

BKK model cultivating veggies in the city
Bangkok Agricultural Extension Office is showing how to cultivate safety vegetables in the available area such as hydroponic veggies and mushrooms for the city or has a limited area, to learn how to cultivate safety veggies With a Big aim to increase green space in Bangkok
เมื่อกล่าวถึง “คนเมือง” กับ “การทำเกษตร” หลายท่านอาจนึกภาพไม่ออกว่าจะทำได้อย่างไร โดยเฉพาะอย่างยิ่งการขยายตัวของเมืองรุกล้ำพื้นที่เกษตรกรรมเปลี่ยนเป็นบ้านจัดสรร ยิ่งทำให้การปลูกผักเลี้ยงปลาทำไร่ไถนาห่างหายไปจากวิถีชีวิตคนเมืองมากยิ่งขึ้น อาหารที่บริโภคจึงได้จากาการซื้อหาจากแหล่งต่าง ๆ การทำการเกษตรจึงเป็นเรื่องไกลตัวไปโดยปริยาย แต่หลังจากวิกฤตน้ำท่วมใหญ่เมื่อปลาย พ.ศ. 2554 การขาดแคลนอาหารเกิดขึ้น ผู้ประสบภัยทำได้เพียงรอความช่วยเหลือ (ที่ไม่ทั่วถึงนัก) นั่นทำให้ต้องมองย้อยกลับมาตระหนักถึงความสำคัญของ “การพึ่งพาตนเอง”
กรมส่งเสริมการเกษตรกับพันธกิจ ที่มุ่งมั่นในการส่งเสริมพัฒนาเกษตรกรและชุมชนให้มีความเข้มแข็งสามารถพึ่งพาตนเองได้ จึงมีแนวคิดผลักดัน “ต้นแบบเกษตรในเมือง” หรือ BKK model (Bangkok model) โดยมีสำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานครเป็นผู้ดำเนินการจัดทำแปลงสาธิตและแปลงเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง สร้างพื้นที่สีเขียวกลางเมืองเปิดให้ผู้สนใจเข้าชม เรียนรู้และขอคำปรึกษาการทำเกษตรแบบคนเมือง ล่าสุดได้จัดงาน “มหกรรมเกษตรในเมืองและสุดยอดวิสาหกิจชุมชนเมือง” เมื่อวันที่ 7-8 มีนาคม ที่ผ่านมา ณ สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานคร เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
กรมส่งเสริมการเกษตรดับ BKK model นำร่องสวนเกษตรคนเมือง
นายนำชัย พรหมมีชัย รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร ฝ่ายบริหาร
กล่าวในงานมหกรรมฯ ว่า การขยายตัวของเมืองในปัจจุบันทำให้พื้นที่การเกษตรและเกษตรกรของกรุงเทพฯ ลดลง ประชาชนที่อาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ เริ่มประสบปัญหาสุขภาพเนื่องมาจากอาหารที่บริโภค มีข้อจำกัดเรื่องพื้นที่ อีกทั้งภัยพิบัติ เช่น น้ำท่วมใหญ่ทำให้เกิดความขาดแคลนอาหารของคนเมือง กรมส่งเสริมการเกษตรจึงมีแนวคิดส่งเสริมการปลูกผักปลอดภัยโดยใช้ BKK model เป็นต้นแบบ สร้างความตื่นตัวเรื่องการผลิตและบริโภคพืชผักสะอาด ปลอดภัย โดยเน้นกลุ่มประชาชนผู้อยู่อาศัยในเขตเมือง สร้างความเข้มแข็งแก่ชุมชนให้สามารถพึ่งพาตนเองได้ในภาวะวิกฤติ ซึ่งนอกเหนือจากประชาชนคนเมืองในกรุงเทพฯ แล้ว หัวเมืองต่าง ๆ ทั่วประเทศยังสามารถนำ BKK model นี้ไปใช้ในพื้นที่ของตนได้ด้วย

สำนักงานเกษตรกทม. แหล่งเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง
นายบุญเลี้ยง ข่ายม่าน เกษตรกรุงเทพมหานคร กล่าวว่า การปลูกผักไว้บริโภคเองเป็นกิจกรรมหนึ่งที่จะช่วยให้คนเมืองสามารถพึ่งพาตนเองด้านอาหารได้มากขึ้น ช่วยเชื่อมความสัมพันธ์ของคนในครอบครัวและชุมชน จากโครงการส่งเสริมการผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัย การจัดแปลงต้นแบบในชุมชนเมืองปีที่ผ่านมา พบว่า ประชาชนให้ความสนใจเข้าร่วมกิจกรรม และเห็นความสำคัญของการปลูกผักปลอดภัยจากสารพิษเพื่อบริโภคในครัวเรือนเป็นอย่างมาก พร้อมทั้งมีการนำไปขยายผลสู่ชุมชนและโรงเรียนต่าง ๆ การจัดงานมหกรรมฯ ครั้งนี้จึงนำเสนอแนวคิดและส่งเสริมการปลูกพืชที่มีความเหมาะสมกับสภาพที่พักอาศัยในเขตเมืองผ่านแปลงต้นแบบและนิทรรศการ มีการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ของผู้เข้าร่วมอบรมเทคนิคการปลูกผักปลอดภัย การปลูกผักไร้ดินอย่างง่าย การผลิตเชื้อราบิวเวอร์เรียและเชื้อราไตรโคเดอร์มาไว้ใช้เอง รวมทั้งการสอนทำบัญชีต้นทุนอาชีพ ซึ่งผู้เข้าร่วมสามารถเรียนรู้และนำไปปฏิบัติได้จริง เป็นการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง


มีอะไรใน BKK model
หลายท่านที่ห่วงใยสุขภาพมีความคิดอยากปลูกผักไว้รับประทานเองในครัวเรือนหรือปลูกเพื่อลดภาระค่าใช้จ่ายเรื่อง “การกิน” แต่ยังคิดไม่ออกบอกไม่ถูกว่าจะเริ่มต้นอย่างไรดี BKK model นำเสนอหลากหลายรูปแบบของการปลูกผักที่สามารถทำได้ง่าย ๆ สามารถเลือกนำรูปแบบที่เหมาะกับสภาพบ้านพักอาศัยมาประยุกต์ใช้ได้ตามสะดวก โดยเริ่มปลูกผักที่คนในครอบครัวชอบรับประทานให้สอดคล้องกับฤดูและสภาพแวดล้อม ใช้สิ่งที่มีอยู่รอบตัวให้เกิดประโยชน์สูงสุด เป็นการประหยัดทั้งเงิน (รายจ่าย) และทรัพยากร
ปลูกผักลงดินบนพื้นที่ว่างข้างบ้าน
หากใครมีพื้นที่เหลือใช้อาจปลูกผักลงดิน ขึ้นแปลง ทำค้าง ก็ไม่ใช่เรื่องยาก หรือหากไม่มีพื้นดินก็อาจทำแปลงปลูกประยุกต์ได้ โดยใช้วัสดุที่หายได้ง่ายทำเป็นกระบะปลูกเลียนแบบแปลงปลูก แต่สิ่งสำคัญที่ต้องคำนึงถึงก็คือแสงแดด ควรเลือกปลูกผักตามความต้องการแสงในการเจริญเติบโตด้วย

ปลูกผักไฮโดรโพนิกส์ต้นทุนต่ำ ประหยัดพื้นที่
เอาใจคนรักสุขภาพที่ชื่นชอบการรับประทานผักสลัดด้วยการปลูกผักไฮโดรโพนิกส์ต้นทุนต่ำ โดยประยุกต์ใช้ภาชนะที่สามารถรองรับน้ำได้ เช่น กะละมัง ถังน้ำ หรือภาชนะอื่น ๆ ผู้ปลูกผักวิธีนี้ควรหาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับการปลูกผักไร้ดิน และการจัดการธาตุอาหารพืชเพิ่มเติม ซึ่งไม่ใช่เรื่องยากเย็นอะไรเพราะปัจจุบันองค์ความรู้ต่าง ๆ สามารถหาได้เพียงปลายนิ้วสัมผัส (สมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ ฯลฯ) โดยค่าใช้จ่ายอุปกรณ์ไฮโดรโพนิกส์รวมแล้วไม่เกิน 500 บาท สามารถปลูกผักได้หลายรุ่นแล้วแต่อายุการใช้งานของอุปกรณ์

ภาชนะปลูกผักประยุกต์
ภาชนะปลูกผักหาได้ง่ายดายเพียงรู้จักประยุกต์ใช้ เช่น ภาชนะเก่าที่ชำรุดสามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ดีกว่าทิ้งเป็นขยะ แต่ผู้ปลูกมีการเจริญเติบโตและระบบรากแบบใด (รากตื้นหรือรากลึก) เพื่อการเลือกใช้ภาชนะปลูกที่เหมาะสม

สวนผักลอยฟ้าราคาประหยัด
สวนผักลอยฟ้าสามารถทำได้โดยดัดแปลงนำภาชนะและเครื่องปลูกที่มีน้ำหนักเบามาใส่ตะขอ สำหรับแขวนรูปแบบนี้เหมาะสำหรับที่พักอาศัยที่มีขนาดเล็ก หรือมีที่ว่างเพียงเล็กน้อย เช่น กำแพง ริมรั้ว ระเบียง หรือริมหน้าต่าง เพียงแต่ต้องมีสภาพแวดล้อมเอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตของพืชผักด้วย

สวนผักแนวตั้งสำหรับพื้นที่จำกัด
สวนผักแนวตั้งสามารถทำได้โดยปลูกผักในภาชนะประยุกต์แล้ววางซ้อนในแนวตั้งหลายชั้น เหมาะอย่างยิ่งสำหรับพื้นที่จำกัด ทั้งเพื่อบริโภคและความสวยงามประดับริมรั้ว ริมกำแพง

“ยุวเกษตรกร” อีกหนึ่งโครงการปลูกฝั่งเยาวชนรักการเกษตร
นอกจาก BKK model ที่กล่าวข้างต้นแล้ว สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานคร ยังมีโครงการที่น่าสนใจอีกมากมายหนึ่งในนั้นคือโครงการ “ยุวเกษตรกร” ซึ่งเป็นการรวมตัวของเด็กและเยาวชนด้วยความสมัครใจในโรงเรียนหรือชุมชนที่เข้าร่วมโครงการ เพื่อให้เยาวชนได้เรียนรู้ดำเนินกิจกรรมการเกษตรจากการปฏิบัติจริงร่วมกัน ปลูกฝังค่านิยมที่ถูกต้องทั้งด้านคุณธรรม จริยธรรม การงานพื้นฐานอาชีพด้านเกษตรกรรม เพื่อให้เตรียมพร้อมเป็นเกษตรกรที่ดีและสามารถนำความรู้ที่ได้จากการเป็นยุวเกษตรกรไปใช้ในการประกอบอาชีพในอนาคตต่อไป
ทุกรูปแบบที่นำเสนอไม่มีอะไรเป็นของใหม่ ผู้อ่านอาจเคยพบเห็นหรือปลูกผักด้วยรูปแบบเหล่านี้อยู่แล้ว เพียงแต่ผู้เขียนมานำเสนอให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น ไม่จำเป็นต้องเป็นชาวสวนมืออาชีพ ไม่จำเป็นต้องเป็นคนเมือง ก็สามารถนำรูปแบบการปลูกผักจาก BKK model ไปประยุกต์ใช้ได้
   
   
   
  เรื่อง : วิรัชญา จารุรีต
  วารสารเคหการเกษตร ปีที่ 37 ฉบับที่ 4 เมษายน 2556
  ภาพ : สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานคร

 


         
สำนักงานเกษตรกรุงเทพมหานคร 116/17 ถนนบางขุนนนท์ แขวงบางขุนนนท์ เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร 10700
Bangkok Agricultural Extension Office 116/17 Bang Khun Non Rd. Bangkok Noi,Bangkok 10700
bangkok@doae.go.th โทรศัพท์ : 024355047